Home » Türkiye-ABD Ilişkileri » Yeni ABD Büyükelçisini kim olması bekleniyor? Beyaz Saray Türkiye takımı değişti: Washington kulisleri

Yeni ABD Büyükelçisini kim olması bekleniyor? Beyaz Saray Türkiye takımı değişti: Washington kulisleri

Ilhan Tanir, Washington DC

 

Salı günü ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson ilk kez Dışişleri Bakanlığının basın odasında gazetecilere hitap etti ve sonrasında da birkaç soru kabul etti.

Tillerson son zamanlarda büyük baskılar altında. İsmi, Başkan Trump ile sıkıntı yaşayan diğer ABD yetkilileri ile birlikte anılıyor. Geçtiğimiz hafta ‘tatil alarak’ bir günlüğüne Dışişleri Bakanlığına gelmemesiyle söylentiler daha da ayyukaya çıkmıştı. Tillerson, Trump yönetimi için oynanan ‘Survivor’ adası ilanlarında da resmi geçen ve yönetimde çok uzun süreli kalmayacağı tahmin edilen yetkililerden biri. Bununla birlikte Trump yönetiminde kimin uzun kimin kısa süreli kalacağını bilmek de hemen hemen imkansız.

 

 

 

Genel bir vizyon sunduğu konuşmasında Tillerson Türkiye’ye Suriye’deki IŞİD mücadelesinde bağlamında önemli bir müttefik olarak değindi, anti-IŞİD koalisyonundan sorumlu Büyükelçi Brett McGurk’e atıf yaptı, Ankara’daki Büyükelçi John Bass’in Türkiye ile ABD ilişkileri ‘biraz baskı altında olmasına rağmen’ ne kadar başarılı olduğunu vurguladı.

 

 

Tabi bu sözlerin ne ölçüde realitelere bastığı konusu tartışmalı. Zira bahsettiği McGurk Türkiye’deki Erdoğan yakini medyanın büyük bir saldırısı altında. Kendisine yapılan ağza alınmayacak hakaretlerin bini bir para. Ankara’daki Türk yetkililer de McGurk’e sert tepki koymaktan geri kalmıyorlar. Bağdat’a ve bölge ülkelerine gittiğinde Başbakan ve ülkenin en tepe yetkilileri ile görüşen McGurk, bu son tansiyon yaşanmadan önce dahi gittiği Ankara’da Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sedat Önal ile görüşmüş, kaynaklara göre McGurk’ün Genelkurmay karargahında da teknik düzeyde toplantılara katılmıştı.

Trump yönetiminin ilk aylarında Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu açıktan McGurk’ün görevinden ayrılmasını talep etmişti. Diğer taraftan Büyükelçi Bass de, ilk göreve başladığındaki bütün gayretlerine rağmen yine hükümet yanlısı medyanın ‘persona non grata’ ilan ettiğini gördük. Bass, selefi Ricciardone’yi Türkiye’den adeta kovan hükümet yanlısı medya ile iyi ilişkiler kurmak için çok uğraşı vermiş, göreve başladıktan sonraki ilk mülakatlarını Star ve Sabah gibi hükümete yakın medyalara vermişti. Şimdilerde ise Bass başarısız darbe girişiminden tutun MİT tırları olaylarına hemen her olayda sıkça hedefe oturtulmuş durumda. Bass’in Afganistan’a tayini çıktığının duyulması ile hükümet medyası adeta bayram yaptı ve zafer naraları attı. Bu ‘başarıdan’ kendisine pay çıkardı.

Tillerson Katar krizinde de Beyaz Saray’dan çok farklı bir politika izliyor. Ortadoğu’yu Trump’ın damadı Kushner’e bırakmış gibi. Konuşmasında da zaten mümkün olduğunca İsrail-Filistin barış konularına dokunmamaya dikkat ettiği görüldü.

Bass’in yerine kim bekleniyor?

Büyükelçi Bass’in geçtiğimiz haftalarda Türkiye’den Afganistan’a tayini çıktığı ilan edilmişti. Bass’in yerine, daha önce Amberin Zaman’ın ilk kez haberleştirdiği gibi, Daniel B. Smith’in gönderilmesi bekleniyor. Smith, Foggy Bottom’da istihbarat ve araştırma dairesinden sorumlu müsteşar yardımcısı.

Güvenilir Washington kaynaklarına göre Smith’in Türkiye’ye kariyer Büyükelçisi olarak atanmasına %80 şans veriliyor. Dışişleri Bakanlığı yetkilileri zaten uzun zamandır ismi Beyaz Saray’a ‘onanması’ için gönderilmiş olan Smith’in Ankara’ya gideceğine inanmak istiyor. Bununla birlikte Trump’ın Beyaz Saray’ından kimse emin olamadığı için bu adaylığın normal şartlarda kesine yakın olarak bakılması gerekirken, şimdilerde birkaç haftayı aşan bir ‘bekleme’ sürecindeki Oval Ofisten gelecek ‘okay’ onaması gözleniyor. 

 

Daniel B. Smith

 

Smith’in bir başka özelliği ise 2010 ile 2013 arasında Atina’da Büyükelçilik yapmış olması. Bass’den önceki Büyükelçi Ricciardone gibi Smith de Türkçe biliyor. Smith’in Atina Büyükelçiliği, Yunanistan’ın iflasa sürüklenip, çok zor dönemler geçirdiği zamana denk geliyor. Babası bir tarih profesörü olan Daniel M. Smith. Stanford’da doktora yapan Büyükelçi Smith, doktorasını ABD’nin dış politikası üzerine yapıyor. Sonrasında dış hizmet sınavına giriyor ve geçiyor. İlk gönderildiği yer İsveç ve konsolosluk yetkilisi olarak dış hizmete başlıyor. Almanca, İsveç dili ve Türkçe’yi ‘akıcı’ konuştuğu kaydedilmiş. İlk Körfez savaşında İstanbul’da yaşadı ve Irak’daki Kürt göçmenlere yardımların ulaşması için uğraştı. 

Peki Smith, istihbarat ve araştırma dairesinden sorumlu müsteşar yardımcısı olarak ne yapıyor. Amberin Zaman bu birimi şöyle açıklıyor: ”Birçok ülkenin dışişleri bakanlığında, birebir olmasa da benzer birimler var.  Örneğin Türkiye’de eski adı istihbarat ve araştırma genel müdürlüğü olarak geçen, şimdi ise adı güvenlik işleri genel müdürlüğüne çevrilen birim var. Ana konusu terörizmle mücadele.

ABD’de kısa adı INR olarak geçen ‘Bureau of Intelligence and Research’ın alanı çok daha geniş.

Özetle devletin diğer istihbarat birimlerinden gelen bilgiler buraya akıyor ve birimdeki araştırmacılar tarafından açık kaynaklarla (basın, akademik makaleler) harmanlanarak analiz ediliyor. Bu analizler ise başta dışişleri bakanı ve başkan olmak üzere yönetimin karar vericilerine günlük brifinglerde sunuluyor. Birim ayrıca diğer istihbarat birimleriyle doğal olarak sıkı temas içerisinde.”

Dışişleri Bakanlığını Türkiye masası da bu dönemde Türkiye’yi bilen, Türkçe bilen yetkililerle donatılmış durumda.

Beyaz Saray’da da Türkiye yetkilisi değişti

Beyaz Saray’da geçtiğimiz altı ay boyunca Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs konularına bakan Shannon Culbertson, geldiği yer olan Savunma Bakanlığına geri döndü. Onun yerini ise Alton Buland aldı. 

Buland da daha önce Pengaton’da yine Türkiye’ye bakıyordu. Pentagon’daki görevinde Türkiye’nin yanısıra Yunanistan ve Malta da Buland’ın masasında idi. 

 

 

 

Check Also

ABD’den Bekir Bozdağ’a üç kelimelik cevap geldi: Bu Bir Saçmalık!

Ilhan Tanir, Washington DC ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, Pazartesi günü Bekir Bozdağ’ın Reza …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *