Home » Dünya » Amerika Kıtaları » Venezuela bir seçim daha yaptı, kaos daha da büyüdü

Venezuela bir seçim daha yaptı, kaos daha da büyüdü

Sami Yusuf

Venezuela seçim kurulu 30 Temmuz Pazar günü yapılan seçimle kurucu meclis üyelerinin seçildiğini ilan etti. Sınırsız yetkiye sahip kurucu meclisin 72 saat içerisinde toplanması gerekiyor.

1 Ağustostan itibaren faaliyete başlayacak olan kurucu meclis Venezuela’ya daha fazla belirsizlik ve istikrarsızlık getirecek görüntüsünde. 537 tanesi genel secimle 8 tanesi de yerli kabileler tarafından seçilerek oluşturulan toplam 545 üyeli meclisin 1999 anayasasını yeniden yazmak ve devleti dönüştürmek için sınırsız yetkisi olacak.

Mevcut anayasaya göre hiçbir güç kurucu meclisin kararlarını hiçbir şekilde geçersiz sayamaz. Hiç muhalif üyesi olmayan ve Chavezizm için ısmarlama olan kurucu meclis istediğini yapabilmesi için adeta açık çeke sahip olacak.

Katılım oranı tam olarak bilinmemekle beraber muhalefet sadece %12 olduğunu iddia ederken Venezuela seçim kurulu %41 olarak ilan etti. Muhalefete göre hükümet sonuçlar açıklanmadan önce seçim kuruluyla uzun süre toplantı yapıp katılım oranını yüksek göstermek için kurula baskı yaptı. Ancak uzmanlara göre seçim sisteminden dolayı 19.8 milyon seçmenin %62 si iki kez oy kullanabilir dolaysısıyla katılım oranını tam olarak hesaplamak zaten oldukça zor.

Muhalif parlamento başkanı Julio Borges, sonuçlar açıklanmadan önce yaptığı açıklamada “Tarihimizdeki en büyük seçim hilesi. Lucena 8 milyondan fazla oy kullanıldığını açıklayacak, gerçek sonucu üçle çarpıyorlar” dedi.

Washington’dan yapılan açıklamada ABD seçimlerin meşruiyetini tanımadığını ilan etti.

Venezuela da 4 aydır devam eden şiddet olaylarında sadece oy verme esnasında en az 10 olmak üzere toplam 119 kişi hayatını kaybetti. Muhalefetin boykot ettiği seçimleri başta komşu ülke Kolombiya olmak üzere Amerika, Panama, Peru, Arjantin, Meksika ve İspanya’nın aralarında bulunduğu ülkeler sonuçları tanımayacaklarını açıkladılar.

Pazartesi gününden itibaren Trump yönetiminin Venezuela’ya petrokimya sektörünü hedef alan yeni yaptırımlar uygulayacağı ancak yaptırımların Amerika’nın Venezuela’dan ithal ettiği günlük 700 bin varil ham petrolü kapsamayacağı bildiriliyor. Venezuela günlük dünya petrol üretiminin %2’sinden biraz fazla olan 2 milyon varil petrol üretiyor.  

Ama kesin olan bir şey varsa o da, bugünden itibaren yönetim daha da zayıflarken politik çatışmalar ve sosyoekonomik kriz daha da artacak. Venezuela’yı daha iyi anlamak için 5 anahtar soru.

Kurucu meclis nasıl çalışacak?

Kurallar gereği 545 üyenin tamamının ilanından sonra 72 saat içinde yani 1 ağustosta kurucu meclisin toplanması gerekiyor. Başkanlık divanının oluşturulmasından sonra çalışmalara başlayacak olan kurucu mecliste kararlar en az salt çoğunluk olan 273 oyla alınacak. Anayasa taslak yazımının aylar hatta yıllar alabileceği söyleniyor.  Hükümetin işine gelmeyen prosedürleri atlayabileceği tahmin ediliyor. Yazılan taslak halkoyuna sunulacak.

Kurucu meclis Meclisi kapatabilir mi?

Evet. Hatta devletin diğer kurumlarını da feshedebilir. Hükümete muhalif cumhuriyet başsavcısının görevden alınmasının büyük ihtimal olduğu söyleniyor. Hatta ombudsmanı, Sayıştay başkanını ve yüksek yargı üyelerini bile değiştirebileceği belirtiliyor. Uzmanlar bütün bunların yanında meclisi feshederek mevcut milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılabileceğini ilave ediyorlar.

Kurucu meclis başka neleri değiştirebilir?

Açıkçası 1999 anayasasında değiştirilecek çok şey yok çünkü Chavez ’in en büyük mirası mevcut anayasa. Yapılacak değişiklikle hükümete daha fazla yetki verilecek ve muhalefet daha fazla baskı altına alınacak. Düzmece kurucu meclis yasama yetkisini üzerine alıp fiyat kontrol kanunu, askeri yargı, bugün sistematik olarak taciz edilen anayasal hakların baskı altına alınması gibi adımlar atabileceği olası olarak görülüyor. Gösteri ve yürüyüş hakkı olsun ifade özgürlüğü olsun yeniden düzenlenecek ve temel haklarda ciddi kısıtlamalara gidilecek.

Kurucu meclis seçimleri kaldırabilir mi?

Eğer isterse kurucu meclis seçimleri askıya alabilir veya erteleyebilir. Normal seçimleri kazanması imkânsız olan Maduro’nun kâbusu olan seçimler ertelenebilir ve bir daha yapılmaz böylece Maduro ömür boyu iktidarda kalır ve diktatörlük resmiyet kazanmış olur.

Yarından itibaren Venezuela’yı kim yönetecek?

Hükümetin daha önceden yaptığı açıklamaya göre 1999 da Chavez ‘in yaptığı gibi Başkan Maduro da kurucu meclisin emrinde olacak. Ancak Chavez politik olarak kurucu meclisin kontrolünü elinde tutuyordu. Eğer Maduro emrine girerse kurucu meclisi bir sürpriz yapıp yeni bir başkan atayabilir.

 

Check Also

IŞİD’in mezhepsel analizi ve Kürtler nasıl ‘uygun’ düşman hale geldi

Aras Devrim Suriyede devam eden iç savaşın en büyük nedenlerinden birisi mezhepsel farklılıklar olduğu yadsınamaz …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *