Home / Dünya / Avrupa / Polonya demokrasiyi korumak için sokaklara indi
Resim: CNN

Polonya demokrasiyi korumak için sokaklara indi

ABD, protestolar arttıkça Polonya’yı yargı tasarısı konusunda uyardı.

Göstericiler mumlarla yürüyerek, bazılarının ülkedeki demokrasinin yaklaşan ölümü olarak nitelendirdiği durumu protesto etmek için Polonya çapında sokaklara döküldü.

Perşembe akşamı Varşova’daki Cumhurbaşkanlığı sarayı dışındakiler de dâhil olmak üzere kalabalıklar, alt meclisin ülkenin popülist hükümetine Yüksek Mahkeme yargıçlarını emekliye sevk etme yetkisi veren yasa tasarısını onaylamasından sadece birkaç saat sonra ülkenin dört bir yanındaki alanlarda toplandılar.

Sosyal medyada paylaşılan videolarda, başkentte bir araya gelen protestocuların Polonya ve Avrupa Birliği bayrakları sallayarak ulusal marşı coşkulu bir şekilde seslendirdiği görülüyor. İktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) tarafından kontrol edilen meclisin üst kanadı protesto gösterileri arttıkça öneriyi Cuma günü tartışmaya devam etti.

Polonya’da yargı bağımsızlığını ve hukukun üstünlüğünü zayıflatmak için önerilen yasa tasarısı ABD Dışişleri Bakanlığı’nın dikkatini çekti.

Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Heather Nauert, yaptığı açıklamada “Tüm tarafları, herhangi bir adli reformun Polonya’nın anayasasını veya uluslararası yasal yükümlülüklerini ihlal etmemesini ve yargı bağımsızlığı ve güçlerin ayrılması ilkelerine saygı göstermesini sağlamaya çağırıyoruz” dedi.

PiS’nin yargı bağımsızlığını azaltmaya yönelik çabaları üzerine halkın tepkisi, son zamanlarda gerçekleşen ABD Başkanı Donald Trump ve İngiliz Kraliyet ailesinin yüksek düzeyli ziyaretler sırasında büyük ölçüde dikkati çekti.

Bu ayın başlarında Polonya’ya yaptığı ziyarette Başkan Trump milliyetçi parti PiS’yi övdü. “Bu şehirde, Varşova Ayaklanması anıtının yanında durmak ve bu kadar çok neslin hayal ettiği güvenli, güçlü ve özgür Polonya ulusuna hitap etmek büyük bir onur” dedi.

Ancak PiS zafer kazanırsa AB’ye üye ilk eski komünist ülkelerden olan Doğu Avrupa ülkesi için bir dönüm noktası oluşturabilir. Birçok protestocu, bir Batı demokrasisi olarak Polonya’nın hassas bir durumda olduğunu düşünüyor.

PiS iktidara geldiğinden beri kurumları ve özgürlükleri aşındırdı: Barışçıl toplanma hakkı daha kısıtlı hale geldi ve yeni medya yasaları, basının bağımsız çalışmasını zorlaştırdı. Polonya, 2016 Dünya Basın Özgürlüğü Endeksinde 29 sıra gerileyerek 47’nc sıraya düştü. 2016’da yedi basamak daha aşağı indi.

Partinin son kalan bağımsız hükümet kurumlarından birinin kontrolünü eline geçirmesi Avrupa Birliği’nden gelen uyarıları tetikledi.

Çarşamba günü Brüksel’deki üst düzey bir AB yetkilisi, Polonya’ya yaptırım uygulanmasına ve AB’deki oy haklarının askıya alınmasına izin verecek bir mekanizmayı –Madde 7– kullanmakla tehdit etti. Bu madde daha önce hiç kullanılmamıştır.

Avrupa Komisyonu’nun ilk başkan yardımcısı Frans Timmermans, “Eğer kabul edilirse, yeknesak kanunlar Polonya yargısının bağımsızlığını ciddi şekilde aşındıracaktır. Yasalar birlikte değerlendirildiğinde ise yargının kalan bağımsızlığını ortadan kaldıracak ve yargıyı hükümetin tam siyasi kontrolü altına sokacaktır” dedi.

#CandlelightRevolution – Mum Işığı Devrimi 

Cuma günü, Anayasa Mahkemesi tasarısı konusunda yapılan son oylama sırasında Polonya genelindeki şehirlerde protestolar ortaya çıktı ve pek çok Polonyalı sosyal medyada #wolnesądy yani “mahkemeleri serbest bırakın” hashtagini kullandı.

Hâkimler de, Krakow’daki “Işık Zinciri” mitinginde protesto gösterilerine katıldılar.

CNN’den çeviren Veysel Karacabeyli

Check Also

İran’ın IŞİD’in eski militanlarını Suriye’de kullandığı iddia edildi

Iran ISID militanlarını Iraktaki Mezhep Ayrılığını Alevlendirmek İçin Kullanıyor Iran IŞİD milislerini ABD’ye karsı etkin …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *